ΝΕΥΡΟΓΕΝΗΣ (ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ) ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Η νευρογενής βουλιμία, μια από τις σοβαρότερες διατροφικές διαταραχές που κατατάσσεται στις νευρώσεις , είναι η υπερβολική επιθυμία για κατανάλωση τροφής. Η υπερβολική κατανάλωση μέχρι και 15000 θερμίδων σε ένα γεύμα, δημιουργεί αισθήματα ενοχής. Στη συνέχεια το βουλιμικό άτομο, νιώθοντας ενοχές, προσπαθεί να απαλλαγεί από τις τροφές που έχει καταναλώσει και που θα οδηγούσαν σε αύξηση βάρους. Έτσι προκαλεί εμετό ή χρησιμοποιεί καθαρτικά ή διουρητικά ή και ασκείται σε υπερβολικό βαθμό.

Η βουλιμία επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες από 15 μέχρι 40 ετών.

Αιτιολογία:

Η νευρογενής βουλιμία οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας που δίνει η κοινωνία στην απόκτηση λεπτού σώματος.

Εμφανίζεται όταν ένα άτομο αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα στη ζωή του όπως οικογενειακά, κοινωνικά κ.ά. Κάτω από τέτοιες συνθήκες το άτομο αισθάνεται αβοήθητο και ανίκανο να ελέγξει αυτά που συμβαίνουν στη ζωή του. ‘Έτσι, του είναι ευκολότερο να ελέγξει την κατανάλωση της τροφής του, και να συγκεντρωθεί στην εμφάνιση του σώματος του και του βάρους του αντί να αντιμετωπίσει τα πραγματικά του προβλήματα.

Συμπερασματικά, η νευρογενής βουλιμία δεν έχει να κάνει με τη λαιμαργία και την επιθυμία για υπερβολική κατανάλωση τροφής (τα οποία παρουσιάζονται ως συμπτώματα της διαταραχής αυτής), αλλά με σωματικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Ανακοίνωση του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου επ’ ευκαιρία της Εβδομάδας Καρδιάς 2003

Σήμερα, οι καρδιοπάθειες είναι η μεγαλύτερη αιτία θανάτου στη Κύπρο. Υπάρχουν διάφορα είδη καρδιακών παθήσεων, από τις οποίες η πιο συχνή είναι η στεφανιαία νόσος.

Αυτές οι παθήσεις συμβαίνουν όταν η χοληστερόλη μαζεύεται στα εσωτερικά τοιχώματα των αρτηριών (τα αγγεία που φέρνουν οξυγονοποιημένο αίμα στους ιστούς της καρδιάς) και έπειτα δημιουργούν πλάκα. Ενόσω αυξάνεται η πλάκα τα αγγεία του αίματος γίνονται πιο στενά έτσι ώστε να δυσκολεύεται το αίμα να περάσει (πίεση) και τελικά να κλίνουν. Όταν κλίνουν αυτά τα αγγεία ο κίνδυνος για καρδιακή προσβολή είναι εξαιρετικός (δεν παίρνει το κατάλληλο οξυγόνο η καρδιά για να λειτουργήσει και έτσι πεθαίνει ένα μέρος από τους μυείς της καρδιάς).

Ένας από τους κύριους λόγους που εμφανίζονται αυτές οι παθήσεις είναι το φαγητό που καταναλώνεται (κακή διατροφή).

Άλλοι παράγοντες κίνδυνου συμπεριλαμβάνουν το κάπνισμα, την παχυσαρκία, την υπέρταση, το διαβήτης, την έλλειψη άσκησης, την υπερλιπιδαιμία, την υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών, την ηλικία, την κληρονομικότητα και το άγχος.

Η Χοληστερόλη

Η χοληστερόλη είναι ένα είδος λίπους που βρίσκεται από μόνη της στο αίμα του κάθε ανθρώπου (σε κάθε κύτταρο). Η ολική χοληστερόλη συμπεριλαμβάνει την LDL (κακή χοληστερόλη) και την HDL (καλή χοληστερόλη).

Ο άνθρωπος χρειάζεται τη χοληστερόλη γιατί είναι μέρος της μεμβράνης του κάθε κύτταρου στο σώματος και βοηθάει στη δημιουργία ορισμένων ορμονών. Η υπερβολική ποσότητα είναι αυτό που συμβάλει στο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο που συνάμα μπορεί να καταλήξει σε καρδιακή προσβολή.

Οι άνθρωποι παίρνουν τη χοληστερόλη με δυο τρόπους – παράγεται από το ήπαρ (συκώτι) του κάθε ανθρώπου και καταναλώνεται μέσα από τα φαγητά που περιέχουν χοληστερόλη όπως τα αυγά, το κρέας, και τα γαλακτοκομικά.

Κανονικά ο οργανισμός παράγει όση χοληστερόλη χρειάζεται. Επίσης, η διατροφική χοληστερόλη και τα κορεσμένα λίπη (που επίσης βρίσκονται κυρίως στα ζωικά λίπη, όπως το κρέας, το βούτυρο, το τυρί) αυξάνουν τη χοληστερόλη στο αίμα.

Σημαντικές θρεπτικές ουσίες που σχετίζονται με την καρδιά

Διάφορα είδη από λίπη, η σημασία τους, και που βρίσκονται:

Κορεσμένα – αυξάνουν την ποσότητα της χοληστερόλης στο αίμα, επίσης και της κακής χοληστερόλης - γνωστή έως LDL, κι έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες για καρδιοπάθειες. Βρίσκονται κυρίως στις ζωικές τροφές, στα οργανικά κρέατα (όπως το συκώτι), στα γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το γάλα, το τυρί και το βούτυρο, στα γλυκίσματα, στα μπισκότα, στο ινδοκάρυδο.

Μονοακορεστα – μειώνουν την χοληστερόλη στο αίμα, επίσης και την κακή χοληστερόλη (LDL) χωρίς να μειώνεται η καλή χοληστερόλη (HDL).

Βρίσκονται στο ελαιόλαδο, στο λάδι canola, στο σουσάμι, στο αβοκάντο.

Πολυακορεστα – χρειάζονται για την ανάπτυξη και την δημιουργία του οργανισμού. Έχουν επίσης την ικανότητα να μειώνουν την ποσότητα της χοληστερόλης (LDL και HDL) στο αίμα κι έτσι βοηθούν στην πρόληψη καρδιοπαθειών.

Βρίσκονται στα ψάρια, στους ξηρούς καρπούς και σε διάφορα λάδια.

Φυτικές Ίνες

Οι φυτικές ίνες θεωρούνται μια από τις σπουδαιότερες θρεπτικές ουσίες, και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατροφή του κάθε ανθρώπου. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στην κανονική λειτουργία των εντέρων, και μπορούν να συνεισφέρουν στη μείωση του κίνδυνου ορισμένων παθήσεων όπως το διαβήτη, τον καρκίνο - και σημαντικό για μας σ’ αυτή την περίπτωση - τις καρδιοπάθειες.

Οι φυτικές ίνες βρίσκονται στα δημητριακά όπως το σιτάρι, η βρώμη, στα φρούτα – στα φρέσκα (με τη φλούδα τους) και στα παστά, στα λαχανικά (όπως και τα φασόλια), στους ξηρούς καρπούς και στους σπόρους, στο σκούρο ρύζι, στα ψωμιά φτιαγμένα με αλεύρι ολικής αλέσεως, και στα πιτυρούχα ψωμιά και στα όσπρια.

Το Αλάτι

Το αλάτι είναι απαραίτητο για την λειτουργία του οργανισμού. Όταν γίνεται κατάχρηση όμως, από το φαγητό, σχετίζεται με ψηλή αρτηριακή πίεση που συνάμα οδηγεί σε προβλήματα καρδιάς. Μόνο το 15% του αλατιού που καταναλώνουμε προέρχεται από το αλάτι που βάζουμε εμείς στο τραπέζι την ώρα του φαγητού. Το άλλο 85% του αλατιού που καταναλώνουμε είναι «κρυμμένο» – στα έτοιμα φαγητά, στα τρόφιμα μέσα σε κονσέρβες, στα συσκευασμένα τρόφιμα, στη σόδα μαγειρικής, στη σάλτσα σόγιας, MSG (monosodium glutamate), στο baking powder, στους ζωμούς, στα καπνιστά και ξιδάτα φαγητά ειδικά τα αλλαντικά.

Οι Αντιοξειδωτικές Ουσίες

Αυτές οι ουσίες είναι σημαντικές για την εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες παράγονται μέσα στο σώμα (υπάρχουν και περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως το κάπνισμα), και μπορούν να βλάψουν τα κύτταρα και τους ιστούς του οργανισμού. Συνάμα, η βλάβη που γίνεται μπορεί να συνεισφέρει σε αλλά σοβαρά προβλήματα υγείας όπως στον καρκίνο, στις αρτηριοπάθειες, στο έμφραγμα και αλλά πολλά.

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες βρίσκονται στα φρούτα όπως τα πορτοκαλιά, τα νεκταρίνια, τα πεπονιά, τις ντομάτες, κ.τ.λ. και στα λαχανικά όπως τα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τις πιπεριές, το μπρόκολο, το σπανάκι, στα αμύγδαλα, και στο αραβοσιτέλαιο.

Υγιεινές και εύκολες οδηγίες για μείωση της χοληστερόλης, του άλατος και αύξηση των αντιοξειδωτικών ουσιών.

Διαλέγετε ποικιλία φρούτων και λαχανικών που να συμπληρώνουν τις 5 μερίδες την ημέρα.

Διαλέγετε ποικιλία από δημητριακά και ψωμιά ολικής αλέσεως.

Διαλέγετε άπαχο γάλα η ελαφρύ (ημιαπαχο) γάλα και γαλακτοκομικά, ψάρι, όσπρια, πουλερικά και κρέατα χαμηλά σε λιπαρά.

Διαλέγετε λαδιά με 2g κορεσμένα λίπη ανά 1 κουταλιά της σούπας όπως το canola oil, το σογιέλαιο, το ηλιανθέλαιο και το ελαιόλαδο.

Διαλέγετε ισορροπία στις θερμίδες που τρωτε.

Διατηρείτε ένα επίπεδο γυμναστικής που ισοδυναμεί με τις θερμίδες που τρωτε για να κρατάτε κάποιο σταθερό βάρος.

Διαλέγετε φαγητά με μειωμένη ποσότητα κορεσμένου λίπους, χοληστερόλης, και τα υδρογονωμένα λίπη όπως τα πλήρες γάλατα και τα γαλακτοκομικά, τα λιπαρά κρέατα , τα υδρογονωμένα λάδια (ορισμένα είδη μαργαρίνης), και τον κρόκο του αυγού.

Διαλέγετε να τρωτε λιγότερο από 6g αλάτι την ημέρα.

Διαλέγετε να πίνετε το αλκοόλ με μέτρο. Αυτό σημαίνει μια μερίδα για τη γυναίκα και δυο μερίδες για τον άνδρα (1 μερίδα = 1 ½ φ. μπίρα, ½ φ. κρασί, 2Κ-3Κ ουίσκι /βότκα/ κονιάκ/ούζο).

Διαλέγετε τα γλυκά και τα ροφήματα ψηλά σε ζάχαρη με μέτρο – δεν προσφέρουν όγκο σε θρεπτικές ουσίες.

Για τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων Κύπρου:

• Πολύνα Σπυρής
• Κλινική Διαιτολόγος

Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου για τον Θηλασμό και τα προτερήματα του

Η εβδομάδα μεταξύ 3-7 Νοεμβρίου έχει οριστεί έως η Παγκόσμια Εβδομάδα υπέρ του θηλασμού. Ο Σύνδεσμος Διαιτολόγων Κύπρου υποστηρίζει τον θηλασμό και εξηγεί γιατί. Το μητρικό γάλα είναι η πιο πλήρης πρώτη τροφή που μπορεί να πάρει ένα βρέφος, για αυτό και ο θηλασμός προωθείται και πάλι στις αναπτυγμένες χώρες. Το μητρικό γάλα περιέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το βρέφος κατά τους πρώτους 6 μήνες της ζωής του. Το βρέφος έχει την ικανότητα να απορροφά τα θρεπτικά συστατικά του μητρικού γάλακτος καλύτερα από τα συστατικά του γάλακτος της φόρμουλας ή του αγελαδινού γάλακτος.

Πότε και πόσο

Η καλύτερη στιγμή για να αρχίσετε να θηλάζετε το βρέφος είναι περίπου 20-30 λεπτά μετά τη γέννηση του, νοουμένου ότι δεν υπήρχαν προβλήματα στον τοκετό, για την έκκριση του πρωτογάλατος (colostrum) Κατά τις πρώτες λίγες μέρες τα γεύματα διαρκούν περίπου 10 λεπτά από κάθε στήθος. Μετά θα διαρκούν περίπου 10-20 λεπτά από κάθε στήθος.

Είναι φυσιολογικό το βρέφος να ζητά να θηλάζει κάθε 1 ½ με 3 ώρες για τις πρώτες βδομάδες.

Τα νεογνά χρειάζεται να τρώνε συχνά αφού το μητρικό γάλα χωνεύεται πολύ εύκολα και αφού επίσης τα στομαχάκια τους είναι ακόμα μικρά. Η παραγωγή γάλακτος από το σώμα σας είναι ζήτημα «ζήτησης και προσφοράς» - όσο δηλαδή περισσότερο ζητά το μωρό σας, τόσο περισσότερο θα παράξει το σώμα σας.

Για αυτό δώστε τους να θηλάσουν όποτε το ζητήσουν. Σιγά σιγά ο ενδιάμεσος χρόνος γευμάτων θα αυξηθεί σε 3 με 4 ώρες.

Για την κάθε μητέρα και το μωρό της είναι διαφορετικά. Με το χρόνο θα βρείτε τις δικές σας ώρες και θα προγραμματιστείτε όπως σας βολεύει.

Η ΒΑΣΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ

Η ενέργεια στο μητρικό γάλα εξασφαλίζεται από τους υδατάνθρακες, τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Η λακτόζη είναι ο μόνος υδατάνθρακας στο μητρικό γάλα, παράγεται από τον αδένα του μαστού και η περιεκτικότητα της ανέρχεται στο 7.5% του μητρικού γάλακτος. Η πυκνότητα της λακτόζης δεν εξαρτάται από τη μητρική διατροφή.

Τα λίπη δίνουν περίπου τη μισή ενέργεια του μητρικού γάλακτος. Παρόλο που το ολικό ποσοστό λίπους μένει σταθερό, η περιεκτικότητα του γάλακτος σε ορισμένα λιπαρά οξέα εξαρτάται από τη μητρική διατροφή. Αν για παράδειγμα το διαιτολόγιο της μητέρας περιέχει περισσότερα κορεσμένα λιπαρά οξέα, τότε το γάλα θα έχει αυξημένα επίπεδα κορεσμένων λιπαρών οξέων. Γενικά μιλώντας όμως, το μητρικό γάλα περιέχει περισσότερα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα.

Η περιεκτικότητα του μητρικού γάλακτος σε πρωτεΐνη ποικίλει από 0.8 μέχρι 1.6 γρ. ανά 100ml γάλακτος, και δεν εξαρτάται από τη διατροφή της μητέρας. Η πρωτεΐνη είναι πιο ψηλή στο αρχικό-πρώτο γάλα (colostrum) και στο γάλα των μητέρων που γεννούν πρόωρα.

Το μητρικό γάλα περιέχει αρκετό ασβέστιο, αλλά πολύ λίγο σίδηρο. Το σίδηρο όμως που περιέχεται στο μητρικό γάλα απορροφάται πιο εύκολα από αυτό του αγελαδινού γάλακτος. Τα ποσοστά δεν επηρεάζονται από τη μητρική διατροφή.

Η περιεκτικότητα των βιταμινών Β12, Α, και Ριβοφλαβίνης στο μητρικό γάλα εξαρτάται από τη μητρική διατροφή. Για παράδειγμα , έλλειψη της Β12 έχουν παρουσιαστεί σε βρέφη που θήλαζαν από χορτοφάγους μητέρες.

Βασικά το γάλα περιέχει όλες τις βιταμίνες και άλατα και ιχνοστοιχεία που χρειάζεται το βρέφος. Η διάρκεια παραγωγής και η ποσότητα του γάλακτος που παράγεται κατά το θηλασμό μπορεί να μειωθεί αν η μητέρα δεν τρέφεται σωστά.

Συμπληρώματα βιταμινών συνήθως δεν χρειάζονται στα βρέφη, εκτός σε περιοχές όπου δεν υπάρχει ηλιακό φως, οπότε και δίνονται συμπληρώματα βιταμίνης Δ, και όπου το νερό δεν περιέχει φθόριο, οπότε δίνεται φθόριο.

ΤΑ ΠΡΟΤΕΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ

• Κατά τις πρώτες 2-3 μέρες του θηλασμού, οι μαστοί παράγουν μια προγαλακτική ουσία ή το πρωτόγαλα – το colostrum – το οποίο περιέχει πολλά αντισώματα. Αυτά τα αντισώματα εναντιώνονται κυρίως στις ασθένειες των εντέρων, που πολύ συχνά απειλούν τα βρέφη. Τα βρέφη που δεν θηλάζουν, δεν παίρνουν τα αντισώματα αυτά.
• Το πρωτόγαλα και το μητρικό γάλα, είναι και τα δύο αποστειρωμένα καθώς φεύγουν από το στήθος, έτσι το βρέφος δεν μολύνεται από διάφορα βακτηρίδια. Και τα δύο επίσης περιέχουν ενεργά λευκά αιμοσφαίρια τα οποία εναντιώνονται σε διάφορα βακτήρια.
• Το μητρικό γάλα προστατεύει επίσης τα βρέφη από διάφορες αλλεργίες που μπορεί να προκύψουν κατά τις πρώτες, τρωτές εβδομάδες της ζωής τους,
• Προωθεί τον ιδανικό δεσμό μεταξύ μητέρας και βρέφους
• Φαίνεται να προστατεύει τα βρέφη από την παχυσαρκία, αφού πολύ λίγα βρέφη που θηλάζουν είναι παχύσαρκα
• Το μητρικό γάλα είναι οικονομικότερο από τη φόρμουλα, αφού παράγεται – δεν αγοράζεται
• Ο θηλασμός είναι και πιο πρακτική και εύκολη μέθοδος ταΐσματος αφού δεν χρειάζεται προετοιμασία, αλλά ούτε και αποστείρωση, για αυτό και δεν σπαταλά χρόνο.
• Οι γυναίκες που θηλάζουν χάνουν πιο εύκολα το βάρος που έβαλαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με ρυθμό 2 περίπου κιλών το μήνα, αφού το γάλα που δίνουν στο βρέφος και η διαδικασία παραγωγής του ανέρχεται στις 700 θερμίδες περίπου καθημερινά.
• Βοηθά στην καλύτερη ευθυγράμμιση των δοντιών και των σιαγόνων του βρέφους

Συμβουλές για τις θηλάζουσες μητέρες

• Πίνετε πολλά υγρά. Η κατανάλωση υγρών είναι σημαντική κατά το θηλασμό 8-12 ποτήρια υγρών καθημερινά είναι συνήθως αρκετά
• Αποφύγετε το αλκοόλ. Λίγο αλκοόλ μπορεί να καταναλωθεί, αλλά όχι ακριβώς πριν το θηλασμό
• Αποφύγετε γενικά τα φάρμακα. Ορισμένα φάρμακα περνούν στο μητρικό γάλα και μπορεί να βλάψουν το βρέφος. Πάρτε μόνο ότι σας συστήσει ο γιατρός σας.
• Τρώτε ποικιλία τροφών για να εξασφαλίσετε όλες τις θρεπτικές ουσίες που είναι αναγκαίες για σας, αλλά και για το βρέφος.
• Τρώτε λογικές ποσότητες φαγητού. Οι ανάγκες της θηλάζουσας μητέρας αυξάνονται μόνο κατά 500 θερμίδες τη μέρα Η συνιστώμενη απώλεια βάρους κατά την διάρκεια του θηλασμού είναι ¼ - ½ κιλό ανά εβδομάδα.
• Αποφύγετε βαρετά φαγητά ή φαγητά που προκαλούν πολλά αέρια (ορισμένα όσπρια, κουνουπίδι, κραμβί, κρεμμύδι κ.λ.π.). Αυτά μπορεί να προκαλέσουν και αέρια στα βρέφη, ιδιαίτερα αν πάσχουν από κολικούς.

Ο θηλασμός είναι ο καλύτερος τρόπος ταΐσματος ενός βρέφους. Μέλλουσες μητέρες, αν η υγεία σας επιτρέπει να θηλάσετε, μην το σκεφτείτε διπλά. Δεν θα το μετανιώσετε!

Για τον Σύνδεσμο Διαιτολόγων

Δέσπω Μιχαηλίδου
Διαιτολόγος